P1280222

RECONSTRUCTION-PROJECT LOST VAN EYCKS

 

RECONSTRUCTIE ‘ST. JORIS EN DE DRAAK’

Uit schriftelijke bronnen is bekend dat Van Eyck een schilderij moet hebben gemaakt met een voorstelling van Sint Joris en de draak. Dit werk is verloren gegaan en er zijn ook geen kopieën bewaard gebleven, die zekerheid verschaffen over hoe het origineel er uit moet hebben gezien. Bij het reconstrueren van dit werk op klein formaat heb ik me daarom gebaseerd op “indirecte” informatie en veronderstellingen. 
Hoe revolutionair Van Eyck ook was in zijn weergave van de materiële wereld; de manier waarop hij met name belangrijke personages in het beeldvlak zette, is relatief behoudend en doet soms zelfs een beetje archaïsch aan. Heel vaak is er sprake van symmetrie, waarbij de hoofdpersonages lijken te passen binnen de formaliteit van Byzantijnse iconen.
Voor deze reconstructie heb ik me qua compositie deels gebaseerd op iconen van Sint Joris en de draak. Vaak ziet men daarbij een steigerend paard en een opbollende, wapperende mantel, beiden bedoeld om actie uit te drukken. Voor een schilder als Van Eyck moet dit op zich geen probleem zijn geweest om weer te geven. In een aantal bekende werken ziet men immers hier en daar mensen en dieren in actie. Maar dan betreft het meestal toch figuranten.
Om te voorkomen dat de compositie iets te dynamisch en barok “avant la lettre” zou worden, heb ik er uiteindelijk toch voor gekozen om de hoofdpersonages tamelijk statisch weer te geven. Ik heb me daarbij laten leiden door de minder heftig bewegende figuren van bekende schilderijen als het “Lam Gods” en de “Dresden Triptiek”. De draak is afkomstig uit de hel van het “Laatste Oordeel”. Het landschap is gebaseerd op dat van “Sint Franciscus, die de stigmata ontvangt”
P1190755
Binnen de compositie heb ik geprobeerd eenzelfde soort traag en complex ritme te vinden als bij het Arnolfini-paar. Bij de onderlinge verhoudingen van de onderdelen heb ik me laten leiden door geometrische constructies, die aan de basis lijken te liggen van de vlakverdeling en de proporties binnen een aantal werken van Van Eyck.
Verder heb ik nog mee laten wegen wat ik met en half oog t.a.v. hetzelfde thema heb gezien bij Rogier van der Weyden als tijdgenoot van Van Eyck, navolgers in Spanje en een paar generaties later bij Rafaël en de gravure van het atelier van Van Eyck door Stradanus.
In de Picture-Gallery krijgt u een indruk van schilderijen, die gemaakt werden in schildertechnieken, zoals die ook in de 15e en 16e eeuw gangbaar waren. Daarbij werd zoveel mogelijk gebruik gemaakt van authentieke materialen en werkwijzes.
Wordt vervolgd.